Tag Archive | kiongozi

Kiongozi (3/3)

(ukurasa uliopita)

Kama hivyo siku ya kwanza ilipita, na ikifuatiwa na siku zaidi na mafanikio kama yale. Hakuna kitu cha umuhimu mkubwa sana kilitokea, matukio ya kawaida tu: walidondoka kutanguliza vichwa kwenye shimo, kisha ndani ya bonde; walikwanguliwa kwenye visiki na kwenye vichaka vya forosadi nyeusi; walikanyaga chupa; kadhaa walivunjika mikono na miguu; wengine waliugua pigo kichwani. Lakini mateso haya yote yalivumiliwa. Wazee wachache waliachwa wamekufa kando ya barabara. “Wangekufa tu hata wangekuwa wamekaa nyumbani, bila kuja barabarani!” wasemaji walisema, wakiwatia moyo wengine kuendelea. Watoto wadogo wachache, mwaka mmoja hadi miaka miwili, pia waliangamia. Wazazi walishikiilia maumivu ya mioyo yao kwa sababu ilikuwa mapenzi ya Mungu. “Na kwa watoto wadogo zaidi, ndivyo ambavyo huzuni ilikua ndogo. Wakati wanapokuwa wachanga zaidi huzuni ni ndogo. Mungu awasaidie wazazi wasipoteze watoto wao wakati wamefikia umri wa kuoa. Ikiwa watoto wamepania sana, ni bora wafe mapema. Halafu huzuni sio kubwa sana!” wasemaji waliwatia moyo tena. Baadhi yao walifunga vitambaa kichwani na kuweka vibonyezo vya baridi kwenye michubuko yao. Wengine walibeba mikono yao kwenye vitambaa na kuining’iniza. Wote walikua wamechakaa na kukatwa. Nguo zao zilining’inia kwa michano, lakini walisonga mbele kwa furaha. Hii yote ingekuwa rahisi kuvumilia ikiwa hawakuwa wamejawa na njaa mara nyingi. Lakini ilibidi waendelee.

Siku moja, kitu muhimu kilitokea.

Kiongozi alikuwa anatembea mbele, akizungukwa na wanaume jasiri zaidi katika kundi hilo. (Wawili kati yao walikosekana, na hakuna mtu aliyejua walikuwa wapi. Ilikuwa wazi kwa wote kwamba walikuwa wamesaliti dhumuni lao na wakakimbia. Katika hafla moja msemaji alisema kitu juu ya uasi wao wa aibu. Ni wachache tu waliamini wawili hao walikuwa wamekufa njiani, lakini hawakutoa maoni yao ili wasiwashawishi wengine.) Kikundi kilichobaki kilikuwa nyuma yao. Ghafla lilionekana bonde kubwa sana na kina, kina kirefu sana hakika. Mteremko ulikuwa mkali sana kiasi kwamba hawakuthubutu kuchukua hatua moja mbele. Hata wenye ujasiri sana walisimama ghafla na kumtazama kiongozi. Akiwa amenuna, na kutekwa na mawazo kichwa chake kikiwa chini, akasogea mbele kwa ujasiri, akagonga fimbo yake mbele, kwanza kulia, kisha kushoto, kama kawaida yake. Wengi walisema haya yalimfanya aonekane mwenye heshima zaidi. Hakuangalia mtu yeyote wala kusema chochote. Kwenye uso wake hakukuwa na mabadiliko yoyote wala ishara ya hofu wakati yeye anakaribia karibu na eneo hili tupu. Hata wanaume wenye ujasiri zaidi wakawa kama kifo, lakini hakuna mtu aliyethubutu kumuonya kiongozi shujaa, mwenye busara. Hatua mbili zaidi na alikuwa ukingoni. Kwa hofu kali na kwa macho kodo, wote walitetemeka. Wanaume wenye ujasiri walikuwa katika hatua ya kumrudisha kiongozi nyuma, hata ikiwa ilimaanisha kukiuka kwa nidhamu, wakati alipokanyaga mara moja, mara mbili, na kutumbukia kwenye bonde. Kukatokea mshangao, kuomboleza, kupiga mayowe; hofu ikatawala. Wengine walianza kukimbia.

– Subiri, ndugu! Je! Haraka ya nini? Je! Hivi ndivyo unavyotunza ahadi yako? Lazima tumfuate mtu huyu mwenye busara kwa sababu anajua anachokifanya. Angekuwa mwendawazimu kujiangamiza. Mbele, tumfuate! Hii ndio hatari kubwa na labda ya mwisho, shida ya mwisho. Nani anajua? Labda kwa upande mwingine wa bonde hili tutapata ardhi ya kutosha, yenye rutuba ambayo Mungu alituwekea sisi. Mbele! Bila kujitolea, hatutafika popote! – hayo yalikuwa maneno ya ushauri ya msemaji na yeye pia alichukua hatua mbili mbele, na kutoweka kwenye bonde. Jasiri zaidi walifuata na kisha kila mtu akaingia.

Kulikuwa na kuomboleza, kuugulia, kugongana, kulia kwenye mteremko wa mwinuko huu mkubwa. Mtu angekuwa akiapa kwamba hakuna mtu atakayetoka akiwa hai, bila kuumia vibaya na awe na mwili mmoja, lakini maisha ya mwanadamu ni magumu. Kiongozi alikuwa na bahati isiyo ya kawaida. Alining’inia kwenye kichaka wakati anaanguka hivyo hakuumia. Aliweza kujiondoa pamoja na kushuka. Wakati kelele, kuomboleza na kulia kumejaa chini, alikaa bila kusogea, kimya kabisa. Wachache ambao walipigwa kwa hasira walianza kumtukana lakini hakujali. Wale ambao kwa bahati nzuri waliweza kushikilia kichaka au mti wakati wa kuanguka walianza kujaribu kushuka. Wengine walikuwa wamevunjika vichwa hivyo kwamba damu ilikuwa ikiwatoka usoni mwao. Hakukuwa na mtu mwenye amani isipokuwa kiongozi. Wote walimkasirikia na kuugulia uchungu lakini hata hakuinua kichwa chake. Alikuwa kimya na kubaki kwenye mkao wa mtu mwenye busara!

Wakati ulipita. Idadi ya wasafiri ilikuwa inakuwa ndogo na ndogo. Kila siku ilichukua chake. Wengine waliacha kikundi na kurudi nyuma.

Kati ya idadi kubwa iliyoanza, ni karibu ishirini tu waliobaki. Nyuso zao, zilizochoka zilionyesha ishara za kukata tamaa, shaka, uchovu na njaa, lakini hakuna mtu alisema neno. Walikuwa kimya kama kiongozi wao na waliendelea kujivuta pamoja. Hata msemaji mwenye roho alitikisa kichwa kwa matamanio. Barabara ilikuwa ngumu kweli.

Idadi yao ilipungua kila siku hadi ikafikia kumi tu. Kwa sura zenye huzuni, waliugua na kulalamika badala ya kuongea.

Walionekana kama vilema kuliko wanaume. Wengine walikuwa kwenye magongo ya kutembelea. Wengine walishikilia mikono yao kwa vitambaa vilivyofungwa shingoni mwao. Juu ya mikono yao kulikuwa na bandeji nyingi na vigandamizio. Hata kama wangetaka kujitoa upya, hawangeweza kwa sababu miili yao haikua na nafasi ya majeraha yoyote mapya.

Hata wenye nguvu na jasiri zaidi kati yao walikuwa wameshapoteza imani na tumaini lakini bado walipambana zaidi; hivyo, walitapatapa namna fulani kwa bidii kubwa, wakilalamika, wamejaa maumivu. Nini kingine wangeweza kufanya ikiwa hawawezi kurudi nyuma? Sadaka nyingi na sasa kuachana na safari?

Kisukusuku kilishuka. Wakichechemea kwenye magongo ya kutembelea, ghafla waliona kwamba kiongozi huyo hakuwa mbele yao tena. Hatua nyingine na wote wameingia kwenye bonde lingine.

– Ah, mguu wangu! Oo, mkono wangu! – sauti zililia na kuugulia. Sauti moja dhaifu ilimlaani kiongozi anayestahili kisha alikaa kimya.

Jua lilipochomoza, hapo alikaa kiongozi, sawa na siku ile alipochaguliwa. Hakukuwa na mabadiliko yoyote  kabisa katika muonekano wake.

Msemaji akapanda nje ya bonde, akifuatiwa na wengine wawili. Wakiwa wamechakaa na wenye damu, waligeuka kuona ni wangapi wamebaki, kumbe walibaki wao tu. Hofu ya dhati na kutokuwa na tumaini vilijaza mioyo yao. Kanda hiyo haikujulikana, milima, miamba – hakuna njia mahali popote. Siku mbili kabla hawajafika barabarani lakini waliiacha nyuma. Kiongozi aliwaongoza huko.

Walifikiria juu ya marafiki na jamaa wengi ambao walikuwa wamekufa kwenye safari hii nzuri. Huzuni iliyo na nguvu kuliko maumivu kwenye miguu yao yenye ulemavu iliwashinda. Walikuwa wameshuhudia uharibifu wao wenyewe kwa macho yao wenyewe.

Msemaji akapanda kwa kiongozi huyo na kuanza kuongea kwa sauti iliyochoka, inayotetemeka iliyojaa maumivu, kukata tamaa na uchungu.

– Je! Tunakwenda wapi sasa?

Kiongozi alikuwa kimya.

– Unatupeleka wapi na umetuleta wapi? Tulijiweka sisi na familia zetu mikononi mwako na tukakufuata, tukiziacha nyumba zetu na kaburi za mababu zetu kwa matumaini kwamba tunaweza kujiokoa na dhiki katika nchi hiyo tasa. Lakini umetuharibu kwa njia mbaya zaidi. Kulikuwa na familia mia mbili nyuma yako na sasa tazama ni wangapi!

– Unamaanisha kila mtu hayuko hapa? – alinong’oneza kiongozi bila kuinua kichwa chake.

– Unawezaje kuuliza swali kama hilo? Angalia juu uone! Hesabu ni wangapi wetu tumebaki kwenye safari hii mbaya! Angalia hali ya miili yetu ilivyo! Itakuwa afadhali kufa kuliko kuwa kilema namna hii.

– Siwezi kukutazama!

– Kwa nini isiwe hivyo?

– Mimi ni kipofu.

Kimya kikatawala.

– Je! Umepoteza mtazamo wako wakati wa safari?

– Nilizaliwa kipofu!

Watatu hao waliinamisha vichwa vyao kwa kukata tamaa.

Upepo wa vuli ulipuliza vibaya kupitia milimani na kupuputisha majani yaliyokauka. Ukungu ulizunguka juu ya vilima, na kupitia baridi, ya hewa yenye unyevu ilipeperusha manyoya ya kunguru. Ndege wa mkosi alilia. Jua lilikuwa limefunikwa nyuma ya mawingu, ambayo yalikuwa yakijizungusha mbali zaidi na zaidi.

Watatu waliangaliana kila mmoja kwa mshtuko mkubwa.

– Je! Tunaweza kwenda wapi sasa?

– Hatujui!

 

Kwa mradi wa Radoje Domanović” uliotafsiriwa na John N. Lusingu.

Kiongozi (2/3)

(ukurasa uliopita)

Siku iliyofuata kila mtu aliyekuwa na ujasiri wa kwenda safari ndefu akakusanyika. Zaidi ya familia mia mbili walifika mahali palipochaguliwa. Ni wachache tu waliobaki nyumbani kutunza nyumba ya zamani.

Kwa kweli ilisikitisha kuona umati huu wa watu wenye huzuni ambao mkosi ulilazimisha kuacha ardhi ambayo walizaliwa na ambapo makaburi ya babu zao yamelala. Nyuso zao zilinyong’onyea, zimechakaa na kuchomwa na jua. Mateso ya miaka mingi na mirefu ya uchapakazi yalionekana kwao na ikatoa picha ya huzuni na kukata tamaa kali. Lakini mda huu palionekana mwanga wa matumaini – uliyochanganyika na hamu ya kuwa nyumbani hakika. Chozi lilitiririka kwenye nyuso zilizokunjana za wazee wengi ambao waliguna na kutikisa vichwa vyao huku wakihisi hewa mbaya ya shetani ikitabiri mabaya. Afadhali abaki kwa muda ili na yeye afe kati ya miamba hii badala ya kutafuta nchi bora. Wanawake wengi waliomboleza kwa sauti kuu na kuaga wapendwa wao waliokufa ambao makaburi wakiyaacha.

Wanaume walikuwa wakijaribu kuweka ushujaa mbele na walikuwa wakipiga kelele, – Je! Mnataka kuendelea na njaa katika nchi hii iliyolaaniwa na kuishi kwenye vibanda hivi? – Kwa kweli wangependelea zaidi kuuchukua mkoa wote uliolaaniwa pamoja nao kama inawezekana.

Kulikuwa na kelele za kawaida na kupiga kelele kama ilivyo katika kila mkusanyiko wa watu. Wanaume na wanawake hawakuwa na utulivu. Watoto walikuwa wakilalama kwenye vikoi kwenye migongo ya mama zao. Hata mifugo haikuwa na utulivu. Hapakuwa na ng’ombe wengi sana, ndama hapa na pale na kisha farasi mwembaba, mchafu mwenye kichwa kikubwa na miguu minene ambapo walikuwa wakipakia vitambaa vya zamani, mifuko na hata magunia mawili juu ya kiti cha farasi, huku mnyama huyu fukara akitapatapa kwa uzito huu. Walakini alifanikiwa kusimama na kulalama mara kwa mara. Wengine walikuwa wakipakia punda; watoto walikuwa wakivuta mbwa kwa jozi. Kuzungumza, kupiga kelele, kutukana, kuomboleza, kulia, kupiga mayowe, kulalama – yote yalijaa. Hata punda walilalama mara chache. Lakini kiongozi hakutoa hata neno, kana kwamba mambo yote hayakuwa yanamhusu. Mtu mwenye busara kweli!

Alikaa tu kwa utulivu na ukimya, na kichwa chake chini. Mara kwa mara akitema mate; ni hayo tu. Lakini kwa sababu ya tabia yake ya kushangaza, umaarufu wake uliongezeka sana hivi kwamba wote wangepitia moto na maji, kama walivyomsemea. Mazungumzo yafuatayo yanaweza kusikika:

– Tunapaswa kufurahi kupata mtu kama huyo. Laiti tungetangulia pasipo yeye, Mungu atuokoe! Tungeangamia. Ana hekima halisi, nakwambia! Yeye ni mkimya. Bado hajanena chochote! – alisema mmoja wao huku akimwangalia kiongozi kwa heshima na fahari.

– Anapaswa kusema nini? Mtu anayesema mengi hafikirii sana. Mtu mwenye busara, hakika! Anatafakari tu na kutokusema chochote, – akaongeza mwingine, na yeye pia alimwangalia kiongozi huyo kwa mshangao.

– Si rahisi kuwaongoza watu wengi! Lazima akusanye mawazo yake kwa sababu ana kazi kubwa mikononi mwake, – alisema wa kwanza tena.

Wakati ulifika wa kuanza safari. Walingoja kidogo, hata hivyo, ili kuona ikiwa kuna mtu mwingine angebadilisha mawazo yake na kuja nao, lakini kwa kuwa hakuna mtu aliyekuja, hawakuweza kuketi tena.

– Je! Hatupaswi kuondoka? – walimuuliza kiongozi.

Akainuka bila kusema neno.

Wanaume wenye ujasiri zaidi mara moja walikusanyika karibu naye ili kuwa karibu wakati wa hatari au dharura.

Kiongozi, akitikisa kichwa chake, alichukua hatua chache, akizungusha fimbo yake mbele yake mwenyewe kwa mtindo wenye hadhi. Mkutano huo ulifuata nyuma yake na kupiga kelele mara kadhaa, “Aishi kiongozi wetu muda mrefu!” Alichukua hatua kadhaa zaidi na akaingia kwenye uzio mbele ya ukumbi wa kijiji. Hapo, kwa asili, alisimama; kwa hivyo umati ukasimama pia. Kiongozi kisha akarudi kidogo na akafunga fimbo yake kwenye uzio mara kadhaa.

– Je! Unataka tufanye nini? – waliuliza.

Hakusema chochote.

– Tunapaswa kufanya nini? Tuangamize uzio huu! Hivi ndivyo tunapaswa kufanya! Je! Hauoni kuwa ametuonyesha na fimbo yake nini cha kufanya? – walipiga kelele wale waliosimama karibu na kiongozi.

– Hilo ndilo lango! Hilo ndilo lango! – walipiga kelele watoto na kuashiria lango ambalo lilikua mkabala nao.

– Ssh, kimya, watoto!

– Mungu atusaidie, nini kinaendelea? – wanawake wachache walijiuliza.

– Sio neno! Anajua la kufanya. Angamiza uzio huu!

Papo hapo uzio ulikuwa chini kama vile haukuwepo awali.

Wakaupita uzio.

Ni wazi walikuwa wamekwenda hatua mia wakati kiongozi huyo alikutana na kichaka kikubwa cha miiba na akasimama. Kwa ugumu mkubwa aliweza kujipenyeza kisha akaanza kugonga fimbo yake pande zote. Hakuna mtu aliyejigusa.

– Na ni nini sasa? – Walipiga kelele wale walio nyuma.

– Kata chaka la miiba chini! – Walisema wale waliosimama karibu na kiongozi.

– Barabara ile pale, nyuma ya vichaka vya miiba! Ile pale! – walipiga kelele watoto na hata watu wengi wa nyuma.

– Barabara ile pale! Barabara ile pale! – Aliwadhihaki wale walio karibu na kiongozi, wakiwafatiliza kwa hasira. – Je! Sisi vipofu tunawezaje kujua wapi anatuongoza? Kila mtu hawezi kutoa amri. Kiongozi anajua njia bora zaidi na ya moja kwa moja. Kata kata vichaka hivyo vya miiba!

Wakaingia ili kusafisha njia.

– Aah!, – alilia mtu ambaye alichomwa mkononi na mwiba na mtu mwingine ambaye uso wake ulichomwa na tawi la forosadi nyeusi.

– Ndugu, huwezi kuwa na kitu kwa bure. Lazima ujikakamue kidogo ili kufanikiwa, – akajibu jasiri kuliko wote kwenye kikundi.

Wakafaulu kupita kichaka baada ya juhudi nyingi na kuendelea mbele.

Baada ya kutangatanga mbele kidogo, walikuta mzigo wa magogo. Haya, pia, yakatupwa kando. Kisha wakaendelea.

Waliweza kutembea sehemu ndogo sana kwa siku ya kwanza kwani iliwabidi kukabiliana na vizuizi, kama vile. Na haya yote kwa chakula kidogo kwa sababu wengine walileta mkate mkavu tu na jibini kidogo wakati wengine walikuwa na mkate tu wa kutosheleza njaa yao. Wengine hawakuwa na chochote kabisa. Kwa bahati nzuri ilikuwa wakati wa majira wa joto hivyo walipata miti ya matunda hapa na pale.

Hata hivyo, ingawa siku ya kwanza ni sehemu ndogo tu ilibaki nyuma yao, walihisi uchovu sana. Hakuna hatari kubwa zilizotokea na hakukuwa na ajali zozote. Kwa kawaida katika shughuli kubwa kama hii matukio yafuatayo lazima yachukuliwe kuwa hayana umuhimu sana: mwiba ulichoma jicho la kushoto la mwanamke, ambalo alifunikwa na kitambaa kibichi; mtoto mmoja alipiga kelele na akajikwaa kwenye kisiki; mzee alijigonga kwenye chaka la forosadi nyeusi na kuumia kwenye kifundo cha mguu wake; baada ya kuweka vitunguu juu yake, mtu huyo alivumilia maumivu kwa ujasiri na, akiegemea kwenye fimbo yake, akachechemea na kwenda mbele kwa nguvu nyuma ya kiongozi. (Kwa kweli, baadhi ya watu walisema kwamba yule mzee alikuwa anadanganya kuhusu kifundo chake cha mguu, na alikuwa anajifanya tu kwa sababu alikuwa na hamu ya kurudi nyuma.) Punde, kulikuwa na wachache tu ambao hawakuwa na miiba mikononi mwao au mikwaruzo usoni. Wanaume walivumilia yote kwa uhodari wakati wanawake walilaani saa ile walipoondoka na watoto walilia, kwa kawaida, kwa sababu hawakuelewa taabu hii yote na maumivu itazawadiwa vizuri.

Zaidi wa furaha na faraja ya kila mtu, hakuna chochote kilichotokea kwa kiongozi. Kwa kweli, ikiwa tunasema ukweli, alikuwa analindwa sana, lakini bado, mtu huyo alikuwa na bahati nzuri. Kwenye kambi ya usiku wa kwanza kila mtu aliomba na kumshukuru Mungu kwamba safari ya siku ilifanikiwa na kwamba hakuna chochote kibaya, hamna hata mkosi mdogo vipi, ulimkuta kiongozi. Ndipo mmoja wa wanaume jasiri zaidi akaanza kuongea. Uso wake ulikuwa umekwangululiwa na kijiti cha chaka la forosadi nyeusi, lakini hakujali.

– Ndugu, – alianza, – safari ya siku moja iko nyuma yetu kwa mafanikio, asante Mungu. Barabara sio rahisi, lakini ni lazima tuishike kwa sababu sote tunajua kuwa barabara hii ngumu itatupeleka kwenye furaha. Mungu Mwenyezi na amlinde kiongozi wetu kutokana na madhara yoyote ili aendelee kutuongoza kwa mafanikio.

– Kesho nitapoteza jicho langu la pili ikiwa mambo yataenda kama leo! – mmoja wa wanawake akasema kwa hasira.

– Aah, mguu wangu! – mzee alilia, akitiwa moyo na maelezo ya yule mwanamke.

Watoto waliendelea kulia na kulia, na akina mama walikuwa na wakati mgumu wa kuwanyamazisha ili msemaji asikilizwe.

– Ndio, utapoteza jicho lako lingine, – akasema kwa hasira, – na upoteze yote mawili! Sio bahati mbaya kwa mwanamke mmoja kupoteza macho yake kwa sababu ya mchakato mkubwa kama huu. Kwa aibu! Je! Hufikirii hata juu ya ustawi wa watoto wako? Wacha nusu yetu tuangamie kwenye hii juhudi! Inafanya tofauti gani? Jicho moja ni nini? Je! Macho yako yana matumizi gani wakati kuna mtu anayetutafuta na kutuongoza kwenye furaha? Je! Tunapaswa kuachana na jitihada zetu kwa sababu ya jicho lako na mguu wa mzee?

– Anasema uwongo! Mzee anasema uongo! Anajifanya tu ili arudi, – sauti zilisikika kutoka pande zote.

– Ndugu, mtu yeyote ambaye hataki kwenda mbali zaidi, – akasema msemaji tena, – aachwe arudi badala ya kulalamika na kuchochea wengine wetu. Kwa kadiri ninavyohusika, nitamfuata kiongozi huyu mwenye busara kwa chochote kilichoachwa ndani yangu!

– Sote tutafuata! Sote tutamfuata kadri tunavyoishi!

Kiongozi alikuwa kimya.

Kila mtu alianza kumtazama na kunong’ona:

– Ametekwa na mawazo yake!

– Mtu mwenye busara!

– Angalia paji lake la uso!

– Na kila wakati kanuna!

– Bila utani!

– Yeye ni jasiri! Hiyo inaonekana katika kila kitu kumhusu.

– Unaweza kusema hivyo tena! Uzio, magogo, vizuizi – yeye hulima kuvipita yote. Yeye hugonga fimbo yake, bila kusema chochote, na lazima utakisia ana maoni gani.

(ukurasa unaofuata)

Kiongozi (1/3)

– Ndugu na marafiki, nimezisikiliza hotuba zako zote, kwa hivyo nakuuliza sasa unisikilize. Makusudi yetu yote na mazungumzo hayafai chochote kama tukibaki katika mkoa huu tasa. Katika udongo huu wa mchanga na kwenye miamba hii hakuna kitu kimeweza kukua, hata wakati kulikuwa na miaka ya mvua, achilia ukame huu ambao hakuna hata mmoja wetu ambaye amewahi kuona hapo awali.

Tutaungana kama hivi hadi lini na kuzungumza tu? Ng’ombe wanakufa bila chakula, na hivi karibuni sisi na watoto wetu tutaona njaa pia. Lazima tupate suluhisho jingine ambalo ni bora na la busara zaidi. Nadhani itakuwa bora kuachana na nchi hii kavu na kwenda ulimwenguni ili kupata udongo mzuri wenye rutuba kwa sababu hatuwezi kuishi hivi zaidi.

Basi mwenyeji wa mkoa fulani tasa alizungumza mara moja kwa sauti ya uchovu katika mkutano fulani. Wapi na wakati upi ilikua haukuhusu wewe wala mimi, nadhani. Ni muhimu kuniamini kuwa ilitokea mahali fulani katika ardhi fulani zamani, na hiyo inatosha. Kwa ukweli, wakati mmoja nilidhani nilikuwa nimebuni hadithi hii, lakini polepole nilijiweka huru kutoka kwa udanganyifu huu mbaya. Sasa ninaamini kabisa kuwa nitaoanisha kile kilichotokea na lazima kilitokea mahali fulani na wakati fulani na kwamba sikuweza kwa mbinu zozote kuwa nilikibuni.

Wasikilizaji, wakiwa na nyuso zilizopauka na tupu, zenye kutetemeka, zisizoelewa, na mikono yao chini ya mikanda yao, walionekana kufunuliwa kwa maneno haya ya busara. Kila mmoja tayari alikuwa akitafakari kwamba alikuwa katika aina fulani ya maajabu, ardhi ya paradiso ambapo thawabu ya kazi ya kuvunja migongo itakuwa na mavuno mazuri.

– Yuko sahihi! Yuko sahihi! – zilinong’ona sauti zilizochoka pande zote.

– Je! Mahali hapa ni ka…ri…bu? – manung’uniko yaliyofifia yalisikika kutoka kona.

– Ndugu! – mwingine alianza kwa sauti yenye nguvu. – Lazima tufuate ushauri huu mara moja kwa sababu hatuwezi kuendelea hivi zaidi. Tumejitahidi na kujishughulisha, lakini yote imekuwa bure. Tumepanda mbegu ambazo zingetumika kwa chakula, lakini mafuriko yalikuja na kusomba mbegu na udongo mbali kwenye mabonde na mwamba ulio wazi tu ndio umesalia. Je! Tunapaswa kukaa hapa milele na kufanya kazi tangu asubuhi hadi usiku ili kubaki na njaa na kiu, uchi na bila viatu? Lazima tutoke na kutafuta ardhi bora yenye rutuba ambapo kazi ya bidii itatoa mazao mengi.

– Twende! Twende mara moja kwa sababu mahali hapa haifai kuishi tena!

Mnong’ono uliibuka, na kila mmoja akaanza kuondoka, bila kufikiria ni wapi alikuwa akienda.

– Subiri, ndugu! Mnaenda wapi? – mzungumzaji wa kwanza alianza tena. – Hakika lazima tuondoke, lakini sio kama hivi. Tunapaswa kujua ni wapi tunaenda. Vinginevyo tunaweza kuishia katika hali mbaya zaidi badala ya kujiokoa. Ninapendekeza kwamba tuchague kiongozi ambaye lazima wote tumtii na ambaye atatuonyesha njia bora na iliyo wazi zaidi.

– Wacha tuchague! Tumchague mtu mara moja, – ilisikika pande zote.

Hapo ndipo mabishano yalizuka, machafuko ya kweli. Kila mtu alikuwa akiongea na hakuna mtu alikuwa akisikiliza wala kuweza kusikia. Walianza kugawanyika katika vikundi, kila mtu akijisemesha mwenyewe, na vikundi pia vikavunjika. Katika wawili wawili, walianza kuongea na mwenzie mkono kwa mkono, wakiongea, wakijaribu kudhibitisha kitu, wakivutana mikono ya shati, na kuashiria kunyamazishana kwa mikono yao. Halafu wote walikusanyika tena, bado wakiongea.

– Ndugu! – ghafla ilisikika sauti yenye nguvu ambayo ilizamisha sauti zingine zingine, nyepesi. – Hatuwezi kufikia makubaliano ya aina yoyote kama hii. Kila mtu anaongea na hakuna mtu anayesikiliza. Wacha tuchague kiongozi! Ni nani kati yetu ambaye tunaweza kumchagua? Ni nani kati yetu amesafiri vya kutosha kujua barabara? Sote tunafahamiana, na kwa hivyo mimi nisingejiweka mwenyewe na watoto wangu chini ya uongozi wa mtu mmoja hapa. Badala yake, niambie ni nani anayemjua mtembezi pale ambaye alikaa kwenye kivuli kando ya barabara tangu asubuhi ya leo?

Ukimya ukatawala. Wote walimgeukia yule mgeni na wakamwangalia toka kichwani hadi vidoleni.

Msafiri, mwenye umri wa kati, na uso uliopoa ambao haukuonekana wazi kwa sababu ya ndevu zake na nywele ndefu, alikaa na kukaa kimya kama hapo awali, amebebwa na mawazo, na kugonga fimbo yake kubwa ardhini mara kwa mara.

– Jana niliona mtu huyo huyo na kijana mdogo. Walikuwa wameshikana mikono na kwenda barabarani. Na jana usiku kijana huyo aliondoka kijijini lakini mgeni alibaki hapa.

– Ndugu, wacha tusahau hila hizi za kipumbavu ili tusipoteze muda wowote. Yeyote atakayekuwa, anatoka mbali kwani hakuna mmoja wetu anayemjua na kwa kweli atakua anajua njia fupi na bora ya kutuongoza. Ni uamuzi wangu yeye ni mtu mwenye busara sana kwa sababu amekaa kimya na anatafakari. Mtu mwingine angekuwa tayari ameshaingilia maswala yetu mara kumi au zaidi kwa sasa au angeanza mazungumzo na mmoja wetu, lakini amekaa hapo muda wote akiwa peke yake na hajasema chochote.

– Kwa kweli, huyo mtu amekaa kimya kwa sababu anafikiria juu ya jambo fulani. Haiwezi kuwa vinginevyo isipokuwa kwamba yeye ni mtu mwerevu sana, – wengine walikubaliana na kuanza kumchunguza mgeni huyo tena. Kila mmoja alikuwa amegundua sifa nzuri kwake, dhibitisho la akili yake ya ajabu.

Hakuna wakati mwingi uliotumika kuongea, kwa hivyo mwishowe wote walikubaliana kuwa itakuwa bora kumuuliza msafiri huyu – ambaye, ilionekana kwao, Mungu alikuwa amemtuma kuwaongoza ulimwenguni kutafuta eneo bora na udongo wenye rutuba. Anapaswa kuwa kiongozi wao, na wangemsikiliza na kumtii bila swali.

Walichagua wanaume kumi miongoni mwao ambao wangeenda kwa mgeni yule ili kumuelezea uamuzi wao. Uteuzi huu ulikuwa wa kumuonyesha hali mbaya ya mambo na kumuomba kuwa kiongozi wao.

Basi wale kumi wakaenda, wakainama kwa unyenyekevu. Mmoja wao alianza kuzungumza juu ya udongo tasa wa eneo hilo, kuhusu miaka kavu na shida ambayo wote walijikuta. Alimaliza kwa njia ifuatayo:

– Masharti haya yanatulazimisha kuacha nyumba zetu na ardhi yetu na kuhama kwenda ulimwenguni kupata nchi bora. Wakati huu tu wakati tulipofikia makubaliano, inaonekana kwamba Mungu ameonyesha rehema kwetu, kwamba amekutuma kwetu – wewe, mgeni mwenye busara na anayestahili – na kwamba utatuongoza na kutuokoa kutoka kwa shida zetu. Kwa jina la wenyeji wote hapa, tunakuomba kuwa kiongozi wetu. Popote unapoweza kwenda, tutafuata. Unajua barabara na hakika ulizaliwa katika nchi yenye furaha na bora. Tutakusikiliza na kutii kila amri yako. Je! Wewe, mgeni mwenye busara, utakubali kuokoa roho nyingi kutoka kwenye uharibifu? Je! Wewe utakuwa kiongozi wetu?

Wakati wote wa maongezi haya, mgeni mwenye busara hakuwahi kuinua kichwa chake. Muda wote alibaki katika nafasi ile ile waliyomkuta nayo. Kichwa chake kimeshushwa, alikuwa amenuna, na hakusema chochote. Akagonga fimbo yake ardhini mara kwa mara na – mawazo. Mazungumzo yalipomalizika, alinong’ona kwa upole na pole pole bila kubadili mkao wake:

– Nitafanya!

– Je! Tunaweza kwenda nawe basi na kutafuta mahali bora?

– Unaweza! – aliendelea bila kuinua kichwa chake.

Shauku na mionekano ya shukrani ilionekana kwa sasa, lakini mgeni hakusema neno lolote kwao.

Wale kumi waliufahamisha mkutano wa ufaulu wao, na kuongeza kwamba ni sasa tu ndio wakati wameona ni hekima gani kubwa aliyokuwa nayo mtu huyu.

– Hakusogea alipo wala kuinua kichwa chake angalau kuona ni nani aliyekuwa akiongea naye. Alikaa kimya tu na kutafakari. Kwa mazungumzo yetu yote na shukrani alitamka maneno manne tu.

– Hekima halisi! Hekima adimu! – walipiga kelele kwa furaha kutoka pande zote wakidai kuwa Mungu mwenyewe amemtuma kama malaika kutoka mbinguni kuwaokoa. Wote walikuwa na hakika ya kufanikiwa chini ya kiongozi kama huyo ambaye hakuna chochote ulimwenguni kinaweza kutatanisha. Na kwa hivyo iliamuliwa kuanza siku iliyofuata alfajiri.

(ukurasa unaofuata)