Tag Archive | mësimdhënie

Votoj për të verbtit

(nga jeta shkollore)

Deri para disa vjetësh ishte ende gjallë mixha-Mijati sikurse e thirrshim të gjithë në katundin tonë dhe në tanë rrethinën. Gjaja që më çuditte ende në vocrri asht se me emnin mixha-Mijat e thirrshin edhe pleqt me flokë të thimë, tue thanë prejse e mbajnë në mend mixha-Mijatin e mbajnë në mend si burrë plak. Unë e mbaj në mend ende si fëmi, kut mësojsha në shkollën fillore në katund. Shtëpija e tij ishte afër katundit dhe thuese e shof tash se si ec kadalë rrugës që çon skaj shkollës. Trupgjatë, i bashëm me mustaqe të gjata të thime, flokët bukur të gjatë të thimë, gati deri në supe, mjekrën e rrueme, vetullat e gjata të thime, të cilat gati ia mbulojshin syt. Ec kadalë me hap të madh, por me trupin drejt. Pin duhan me çibuk të gjatë qershije dhe krahaqafë i laviret tarkaçja e vjetër, e në te qesja e duhanit prej mëshiku të butë, stralli dhe ende disa gjana që i nevojiten ma së forti. Shtëpin e kishte të fortë patriarkale, që numronte ma tepër se pesëdhetë frymë. Ndoshta për respektin kundrejt mixha-Mijatit nuk ishin nda, sepse menjiherë mbas vdekjes së tij, familja e madhe u shkapërderdh në disa shtëpi.

Edhepse ishte analfabet, prapseprap mixha-Mijati çmonte shkollën dhe ditunin si ndonji gja të shejtë dhe shiqonte me gëzim se si çdo fëmi din me lexue libra e me shkrue letra, gja që ishte e rrallë në kohën e rinis së tij dhe i këshillonte ma të rijt që t’i çojnë fëmijt nëpër shkolla e të mësojnë dituni. Ai shpesh ulet bri votrës, ndez çibukun, gufat e dendun të tymit kotullohen nëpër mustaqet e thime, rreth gojës pak të zverdhueme, e fëmijt i lexojnë kangë trimnije; ose ai tregon për luftat dhe trimat e kryengritjeve. Ai ishte pesë vjeç kur krisi kryengritja e parë, kurse në kryengritjen e dytë, tashma kishte qenë ndër lufta. Tue tregue për ato dit te mundimshme, për trimat e vramë dhe mjerimet e randa, loti i rrokulliset shpesh nëpër faqet e tij të rrudhuna dhe ai e merr lahutën, iu bjen kordhave, dridhen tingujt e pikllueshëm, dridhet zani i dhimbshëm, i molisun, i plakut.

Nëpër tokën e Sërbis kur deshtën
Nëpër tokën e Sërbis me rrëxue…

Njiherë kjo ndodhi dy-tre vjet para vdekjes së tij, tue bisedue me mësuesin, mixha-Mijat tha:

— Asht çudi, mësues, sod ka edhe liri edhe njerëz me këndim e shkrim, edhe shkolla, edhe gjithçka, e prap njerzit gjithnji ma të këqij!… — Mbas këtyne fjalëve mixha-Mijal ra thellë në mendim e tundi kryet dhe fshani:

Mësuesi nuk i tha kurrgja.

Mbas njij heshtjeje të shkurtë mixha-Mijat prap tha:

— Unë, tashma, or bir, shpejt kam me vdekë dhe kisha me qenë cok i gëzueshëm që të shof si mësojnë fëmija në shkollë dhe çka bahet atje.

— Qe, mbrenda tri ditëve, bahen provimet në shkollë, mixha-Mijat dhe eja në provime! — e thirri mësuesi me gjithë zemër.

Dhe mixha-Mijati premtoi se ka me ardhë.

Provimi si çdo provim. Fëmijt të pastruem, të veshun ma mirë se rëndom, rrijnë të shtanguem ndër vendet e veta, me shprehjen e frigës në fytyrë, sepse erdhi inspektori, ky „gogol” me të cilin, mësuesi i kishte frigue tanë vjetin. Inspektori, serioz, i mrrolshëm, rrin randë në tavolinë, në të cilën, për shkak të tij, asht vu veçanërisht nji çarshaf i bardhë dhe në gotë nji tubë lule. Fytyrën e ka me nji hije madhshtore thuese asht përgatitë me dhanë mësim n’univerzitet dhe kur i shqyrtoh shkrimet e fëmijve, i shqyrton me nji shprehje fytyre aq të randë e t’d mendueshme sa njeriu kishte me mendue se asht kah zgjidhë kushedi çfarë problemesh të mëdha shkencore. E shiqojnë fëmijt me sy të çatalluem, të friguem dhe në shprehjen e secilës fytyrë të tyne thuese lexon: „Medet, breee, qenka i tmershëm”.

Edhe mësuesi u frigue e u ndryshue, thuese pret sentencën prej së cilës i mvaret jeta, por përveç frigës atë e tundon edhe nji pyetje e randsishme: „A thue zotni inspektori asht filozof apo natyralist?”, sepse prej kësaj mvaret çfarë qendrimi do të marri kur të bajë pyetje dhe t’a merr mendja, edhe suksesi. Këshilli shkolluer, përba prej pesë antarësh, u ba serioz dhe thuese gjoja vëren dhe çmon „si asht mundue mësuesi”! Prindët e nxanësve rrijnë në skaj ndër karrika dhe ndëgjojnë me çfarë suksesi kanë mësue fëmijt e tyne.

Provimi vazhdon si e kërkon rregulli. Hyni mixha-Mijat. U çuen edhe fëmijt edhe qytetarët. Inspektori u bani me dorë idhshëm fëmijve që t’ulen e mos ta presin punën. Mixhës-Mijat ia lëshuen vendin ma të mirë dhe ai ndejti, me respekt të thellë, kundroi nëpër mure pikturat e larme me gjarpij, lopë, zogj e kafshë tjera të Zotit, numratorin, drrasën e zezë, mapat, mandej shiqoi në nji karrikë afër tij nji bas kryp, nji thupërz surfulli, nji copë hekur, nji shufër çeliku, do gurë, ende plot sende të rëndomta.

Të gjitha këto që shiqoi nëpqr shkollë e çuditën mixha-Mijatin nji nji sikur e pau për herën e parë ferovin.

Inspektori e thirri nji nxanës mu në çastin kur mixha-Mijat u ul në karrikë.

— Pyetni prej të njajtës landë — i tha inspektpri mësuesit denjsisht dhe muer nji atitudë e nji shprehje vëmendsije të thellë e të randsishme.

— Thuena, Millan, çka din për delmen. Kije menden, kadalë, mos u frigo, ti e din këte për bukuri.

Fëmija çatalloi syt, zgjati pakëz qafzën, gëlltiti pshtymën, shiqoi me frigë inspektorin dhe me za kumbus vikati:

— Delmja (Këtu e gëlltiti përsëri pshtymën tue u çue nji trohë maje gishtash dhe vikati tutje)… Delmja, ajo ka kryet…

— Shum mirë, tha mësuesi.

Inspektori e luejti kryet në shëj miratimi.

Fëmija u hutue pakëz tue mos dijtë çka don me thanë ajo lëvizje kreje e inspektorit dhe vazhdoi:

— Ajo ka kryet, qafën, trupin dhe gjymtyrët; në qafë ka qime të bukura të gjata që quhen jele.

— Kije menden, mos fol gjepra — tha mësuesi me za nji fije ma të rreptë.

— Athue nuk e ke pa delmen, more tarallak — baba i fëmis bërtiti idhnueshëm prej vendit të vet, e mysafirët tjerë u qeshën.

— Ju lutem mysafirëve mos të përzihen! — vrejti inspektori.

— Ama të lutem, zotni, ai asht fëmija i im, i ruen dhent gjithmonë dhe prap thot: ka jele. Çka keni ba me fëmijt në shkollë.

Fëmija shpërtheu në vaj.

— Kije menden, çka po hutohesh, ti din ta tregojsh këte shum bukur — tha mësuesi dhe ia lëmoi kryet, megjithse ma me gëzim do t’i kishte ra kres.

— Fëmija ende ma i hutuem vazhdoi dhe filloi me i ngatrrue të gjitha „ditunit”.

— Delmja, ajo asht kafshë shtëpijake, ka kryet dhe në krye postën, telegrafën dhe gjyqin qarkuer.

— Kije menden çka po flet. Delmja! Kupto: Delmja! — tha mësuesi dhe krejt dridhet — ku e gjete postën!

— Ajo ka kryet, këtu mblidhet parlamenti populluer!

— Kije menden ose po të çoj në vend!

— Ajo asht kafshë e jona grabitqare; buron në dy degë, nji degë në malin e Golijës dhe tjetra… Të dyja bashkohen te Stallaqi dhe rrjedhin në veri…

— A mos je i marrë sot? — vikati mësuesi.

— Ajo asht nji bimth i dobishëm, që piqet në vjeshtë dhe ep fryt të mbështjellun me nji cipëz lëkure e pjellë këlyshë të verbët dhe ndrron qimen çdo vjet.

— Në vend! — bërtiti idhshëm mësuesi dhe i fshini në ballë kokrrat e mëdha të djersës.

Provimi vazhdon tue provue nxansit tjerë.

Mixha-Mijat u ba krejt vesh dhe ndëgjon me çudi gjithçka i pyesin fëmijt e ai të gjitha i dinte kur kishte qenë si fëmi edhe pa shkollë.

Ndëgjoi se thiut ia ka andja lendin, se ka krye dhe katër kambë, se klyshi quhet derk, femna dosë dhe se mashkulli hakoç. Poashtu ndëgjoi se kau ka krye, katër kambë dhe bisht, se ësht dypërtypës, han bar e se tërheq qerrin, kurse prej lopës marrim qumsht të shishëm, se hahet mishi i kaut dhe lëkura përdoret për mbathje. Ndëgjoi ende se krypa ka shijen e gjelptë, se asht e bardhë dhe merr lagshti (ujcavet), se si çeliku asht i fortë dhe me të përpunohen brisqet, kosat e tjera.

Paj edhe këto nji fëmi nuk din krejt me i tregue. Nji fëmi bile tha se kali ndërton çerdhe nëpër druj të naltë, kurse tjetri ngrehi dorën dhe tregoi se si kali han bar, kullot bar dhe han edhe tagji, nuk asht dy përtypës dhe ia qëllon ende se si tërheq qerrin dhe përdoret për hypje.

— Qe kush ka kujdes norën e mësimit dhe nuk vëzhgon anash, se si mëson çdo lekcion, dhe din! — shtoi mësuesi me gëzim.

Mandej mixha-Mijat stërndëgjoi për dardhat, vishnjet, mollat, kumbullat dhe pemët tjera. Ku rritet secila, çfare asht fryti, pse përdoret, ndëgjon mixha-Mijat dhe çuditet cok nga pak më vedi, si i din të gjitha këto, pa shkollë, ma mirë se fëmijt.

Kaiojnë në gjuhën sërbishte në rendin e katërt.

Inspektori thirri njanin prej ma të mirëve.

— Të lexojë ose ta thotë përmend ndonji vjershë të vogël.

— Vjershë?… Mundet.

— Cilën vjershë e din.

— E dij „Nisja për Kosovë“.

— Hajt pra!

— Kur n’mëngjes paj zbardhulloi agimi
Dita zbardhi edhe dielli nxeu
Në qytet paj dyert tashma u hapën
Dhe uahtrija, hypun, shkon, n’zhderha
Kalorsija krejt me heshta lufte

— Mjaft! — e ndërpreu inspetkori.

Mixha-Mijat ishte nxe nji trokë dhe vjersha ia bani qejfin, por u mrrol kur inspektori e ndërpreu.

— Hajt tash tregom çfarë fjale asht heshta? — pyeti inspektori.

Heshta, asht emën i përgjithshëm, kolektiv.

— Shum mirë.

— Në cilën rasë?

— Me heshta, asht emën në rasën e gjashtë, shumës dhe rasa e parë njajës asht heshtë dhe lakohet simbas kategoris së dytë.

— Për bukuri, e tash të më tregojsh çfarë fjale asht ajo kur? „Kur n’mëngjes paj zbardhulloi agimi” kështu e fillove vjershën. Pra, ai kur?

Kur, asht ndajfolje.

— Po çka janë ndajfoljet?

— Ndajfoljet janë fjalë që vehen para foljeve dhe tregojnë vendin, kohën dhe mënyrën, ku, kur e si kryhet veprimi foljuer.

— Shum bukur! A gjindet n’at fjali ndonji folje?

— Gjindet, asht folja zbardhulloi prej foljes me zbardhullue.

— Shum mirë, hajt në vend, ti ke kalue provimin.

— Le ta vazhdojë vjershën Milivoj Tomiqi — thirri inspektori.

— Para tij Boshk’ Jugoviqi gjindet
Në zhderha, krejt n’ari të kulluet

— E, ndalu: krejt n’ari të kulluet. Kjo krejt, çfarë fjale asht?

Vas ose sav (krejt), kjo asht përemën.

— Hajt matej!

— E mbuloi atë me kryq bajraku

— Probatime, gjer kuajt zhderha
Në bajrak paj molla prej florini
E në mollë kryqat prej florini
E prej kryqash tufat florini
Dhe trokisin Boshkën nëpër shpatlla.

— Mjaft! — tha mësuesi. Tash tregom çfarë fjale asht trokisin.

Trokisin, kjo asht folje prej foljes me trokitë.

— Në cilën kohë? — pyeti inspektori.

Trokisin, kjo asht kohë e tashme.

Mixha-Mijat tashma filloi me murmurue mërzitshëm që po ndërpresin vjershën, sepse kjo asht edhe e vetmja gja që i pëlqen prej të gjitha atyne sendeve që mësojnë fëmijt dhe sepse nuk e lanë me u kënaqë me vjershën deri në fund.

Tjetri, të cilin e thirrën, vazhdoi:

— Ju afrue carica Milica
Dhe për freni e kapi zhderhan:
„Duert ia qiti përrreth qafës vllaut
„Vlla i im, ah, Boshko Jugoviqi
„Për mue cari ty po të ka falë
„Dhe bekimin po, ty ta ka dhanë
„T’apsh bajrakun që e ke për zemër
„E me mue të rrij në Krushevac
„Qe ta kem un, nji vlla sa për be.“
Qiti foli Boshko Jugoviqi:
„Shko, moj motër, në kullen e bardhë
„Se te ti un’ s’kisha për me u kthye
As bajrakun kryq me e l’shue prej dore
Sikur Cari të ma falë…“

— Mjaft! — e ndërpreu mësuesi. Çfarë fjale asht kjo ma?

Mixha-Mijat këceu prej vendit të vet, filluen me iu dridhë qimet e tij të thimë nën vetullat e mëdha d vetuen syt nga idhnimi dhe briti:

— Po pse nuk po e len fëmin, more beter, që ta këndojë kët vjershë të bukur, por po e sulmon me gjithfarë gjeprash?

Mësuesi buzqeshi për vrejtjen e mixha-Mijatit i shushuriti diçka në vesh inspektorit dhe ky tha:

— S’kemi çare pa veprue n’at mënyrë, ashtu asht programi.

— Poqese ashtu duhet, atëherë hidhni ato programet tueja dhe mbyllni të gjitha shkollat, që fëmijt të mos rrijnë kot. Ai programi i juej i ka hutue fëmijt me gjepra e tash nuk dijnë, mbas aq shkolle, çka han kali, kurse ate e dijnë para se me ardhë në shkollë. Poqese ai program asht asisoji, atëherë asht ma mirë të mos jetë as ai, as shkollat, por të verbtit të shkojnë nëpër botë e të këndojnë vjershat tona të moçme dhe trimat, si në kohën e rinis sime, e na atëherë nuk kemi qenë ma të këqij!

Mixha-Mijat i shqiptoi këto fjalë me nji dhimbje të thellë me za të dridhshëm. Deshti me thanë edhe diçka, por në vend të kësaj, munxosi, fshama gjimoi prej krahnorit të tij, u kthye kah dera, dhe tue timdë kryet trishtueshëm duel prej shkolle, në të cilën edhe mysafirët edhe mësuesi edhe fëmijt mbetën në heshtje, të habitun prej çudis.

— Për Zotin, mixha-Mijat foli me mend, ai plak i vjetër asht mendtar. Dhe unë votoj për të verbtit — tha me gjysë zani me vehte nji plak, të cilit të votuemit tashma iu kishte ba shprehi dhe n’at mënyrë ndërpreu heshtjen e randë, e të thellë.

 

Burim: Radoje Domanoviq, Satirat, Rilindja, Prishtinë 1960. (Përkth. Mehmet Hoxha)

Stradija (10/12)

(Faqja e meparshme)

Mbasi u bana vizitë gjithë ministrave, vendosa me vizitue edhe Parlamentin e popullit. Quhet i popullit simbas nji zakoni të mbrapambetun, kurse në të vërtetë deputetët i emnon ministri i punëve të mbrendshme. Teksa ndërrohet qeverija, menjiherë shpallen zgjedhjet e reja dhe kjo don me thanë barem nji herë në muej. Fjala „zgjedhjet” në kët rast ka kuptimin: emnimi i deputetëve dhe e ka rrajën e vet në shoqnin e fiseve kur populli kishte me të vërtetë, përpos halleve tjera, ende kët detyrë të mërzitshme të mendojë dhe të bajë kasavet kend ka me zgjedhë për përfaqsues të vedin. Dikur kështu në mënyrë primitive baheshin zgjedhjet, por në stradin moderne të civilizueme, kjo procedurë e vjetër e marrë dhe ditë-tretun, u thjeshtue. Ministri i punëve të mbrendshme muer mbi vedi gjithë kasavetin e popullit dhe ai emnon, zgjedh në vend të popullit dhe populli nuk humb kohë, nuk brengoset dhe nuk mendon. Mbas gjithë kësaj pune asht e natyrshme që zgjedhjet të quhen të lira.

Kështu përfaqsuesit e zgjedhun të popullit mblidhen në kryeqytetin e Stradis të vendosin dhe të kuvendojnë në lidhje me çashtje të ndryshme të vendit. Qeverija, — kuptohet, çdo qeveri patriotike — edhe këtu kujdesohet që zgjidhja e çashtjeve të bahet me mend, në mënyrë moderne. Edhe këtu qeverija merr përsipër krejt detyrën. Kur mblidhen deputetët, para se të fillojë puna, duhet të kalojnë patjetër disa dit në shkollën përgatitore, e cila quhet klub. Këtu deputetet përgatiten dhe stërviten se qysh me e luejtë secili, sa ma mirë, rolin e vet.

E tanë kjo duket si përgatitje për çfaqje teatrale.

Qeverija vetë e shkruen veprën, të cilën deputetët do ta luejnë në Parlamentin populluer, Kryetari i klubit, si ndonji dramaturg, e ka për detyrë që, kët vepër, ta studjojë dhe për çdo mbledhje t’ua caktojë rolin deputetëve, merret vesh, mbas aftsive të tyne. Disave u jepen fjalime ma të gjata, disave ma të shkurta, fillestarëve edhe ma të shkurta, disave u caktohet që të flasin vetëm nga nji fjalë „për” ose „kundër”. Kjo e dyta ndodh shum rrallë, atëherë kur imitohet pamvarsija e këtij institucioni, don me thanë mbas kryemjes së votimit thuese numrohen votat që të shifet cila parti ka fitue; në të vërtetë kjo asht caktue shum ma parë se sa me u mbledhë Parlamenti. Disave që nuk mund të përdoren as për kët punë, u caktohen role memece, kur votohet, me u çue në kambë ose me ndejtë në vend. Mbasi kështu t’u ndahen bukur rolet, atëherë deputetët shkojnë në shtëpi dhe përgatiten për mbledhje. Jam çuditë në mënyrë të jashtëzakonshme kur kam pa për herën e parë se si deputetët mësojnë rolin e tyne.

U çova heret në mëngjes dhe shkova me shetitë në parkun e qytetit. Atje plot nxanës, fëmij të shkollave ma t’ulta dhe djelmosha të shkollave ma të nalta. Disa shetisin andej këndej dhe lexojnë me za secili landën e vet: dikush historin, dikush kimin, dikush mësimin e fes dhe tjera. Disa, dy nga dy, njani flet tjetri ndëgjon mësimin që kanë mësue. Kur përnjiherë pashë midis fëmijve disa pleq që shetisin gjithashtu ose rrijnë, mësojnë diçka prej disa letrave. I avitem ma afër njij plaku në petka kombtare, e ndëgjoj dhe ai përsërit, tue lexue po të njajtën fjali:

— Zotni deputet, me rastin e shqyrtimit të këtij projektligji të randsishëm jam i shtymë dhe unë që, mbas fjalimit të bukur të shokut të ndershëm T… M…, në të cilin paraqiti tanë randsin dhe anët e mira të njij ligji të këtillë, t’i flasë disa fjalë, në të vërtetë deri diku ta plotsojë mendimin e parafolsit.

Plaku e lexoi kët fjali ma tepër se dhetë herë dhe manddej e la letrën me nji anë, ngriti kryet, filloi me i kapsitë pak syt dhe zu përmendsh:

— Zotni deputet, mbas shokut të ndershëm në të cilin kanë… Këtu ndalet, mrrolet, hesht gjatë, kujtohet dhe përsëri e merr at letër, edhe prap lexon me za të njajtën fjali. Mandej prap orvatet me e thanë përmendsh, por pa sukses: gabon. Kjo procedurë përsëritet disa herë dhe suksesi gjithnji ma i keq. Plaku i dëshpruem fshani, e shtyni letrën me zemrim dhe kryet iu varr në krahnuer.

Kundruell tij, në ndejsen tjetër rrin nji nxanës. Në dorë e mban librin e mbyllun, dhe e thot përmendsh mësimin e botanikës.

— Kjo bimëz e dobishme rritet nëpër terene me lagshtinë. Rraja e saj përdoret në popull edhe si ilaç…

Plaku ngriti kryet. Kur fëmija e tha krejt mësimin, e pyeti:

— A e ke mësue tandin?

— E kam mësue.

— Rrnofsh e qofsh, biro! Mëso tash — sa të jesh i ri e mundesh me mbajtë në mend se kur të vijsh në moshën time nuk të ngulet ma në mend!

Nuk mujsha kurrsesi me interpretue qysh gjinden këta burra pleq midis fëmijve e çka dreqin mësojnë me flokë të thimë. A thue çfarë shkolle qenka kjo prap në Stradi?

Kureshtja ime u ba aq e fortë, sa ma në fund, tue mos mujtë me e spjegue at çudi vetëm m’u desht me iu afrue atij plaku dhe mbas bisedës me të, mora vesh se asht deputet i popullit dhe se i asht caktue në klub që ta mësojë fjalimin, prej të cilit pak përpara përsëritte fjalin e parë…

Mbas nxanjes së mësimit, vjen përsëritja dhe mandej bahen prova.

Deputetët vijnë në klub dhe këtu secili rrin në vendin e vet. Kryetari i klubit rrin në nji tavolinë të posaçme, për krah tij dy nënkryetarë. Pranë tavolinës së tij gjindet tavolina për antarët e qeveris dhe pak ma tej tavolina për sekretarët e klubit. Maparë e madalë nji sekretar i thrret me emën të gjithë me radhë, mandej fillon puna serioze.

— Të çohen në kambë të gjithë ata që kanë me e luejtë rolin e opozicionarëve! — urdhnon kryetari.

U çuen disa prej tyne.

Sekretari numron shtatë.

— Ku asht i teti? — pyet kryetari.

Kurrkush nuk paraqitet.

Deputetët filluen me kqyrë rreth vedit sikur secili prej tyne të donte me thanë: „Unë nuk jam, nuk e dij kush asht ai i teti!”

Sillen edhe ata të shtatët dhe kërkojnë me sy at shoqin e tetë, derisa mezi u kujtue njani dhe vikati:

— Qe bre ky këtu e ka marrë rolin e opozicionarit.

— Unë nuk jam, çka po më…!? — thot ai zemrueshëm tue shique për toke.

— Paj kush asht? — pyet kryetari.

— Nuk e dij.

— A gjinden te gjithe ketu?

— Të gjithë.

— Ta marrë dreqi, paj duhet me qenë dikush medoemos.

Kurrkush nuk paraqitet. Prap secili fillon me kqyrë rreth vedit, madje edhe ai për të cilin treguen se asht opozicionar.

— Le të paraqitet, cili asht!

Kurrkush nuk paraqitet.

— Ti je, pse nuk çohesh? — i tha kryetari atij të dyshimtit.

— Ai asht, ai asht! — bërtitën tjerët dhe u çliruen si njeriu që heq nga shpina nji ngarkesë të madhe.

— Unë nuk mundem me e luejtë rolin e opozicionarit — vikat ai krahthati dëshprueshëm.

— Si nuk mundesh? — pyeti kryetari.

— Le të bëhet nji tjetër opozicionar.

— Njisoj asht kushdo që të jetë.

— Unë dëshiroj të jem me qeverin.

— Ama, në të vërtetë ti je me qeverin, por vetëm sa për formë, duhet dikush patjetër me e përfaqsue opozitën.

— Unë nuk due me e përfaqsue opozitën. Unë jam me qeverin.

Kryetari zu me spjegue gjanë e gjatë dhe mezi e bindi, mbasi njani prej ministrave i premtoi nji kontratë të majme, ku njeriu mundet me fitue shum.

— O, shyqyr zotit! — bërtiti kryetari krejt i djersitun, i lodhun, tash i kemi tetë vetë.

Ndërsa kryetari e qeverija spjegoheshin me opozicionarin e tetë, të cilin mezi e bindën, ata të shtatët rrijshin.

— E, çohuni tanë opozicionarët! — tha kryetari me kënaqsi dhe e shkundi djersën prej ballit.

Rrin në kambë vetëm nji, ai.

— Po çka don me thanë kjo, ku janë tash tjerët — bërtiti kryetari, — si mos me qenë në vedi prej zemrimit.

— Na jemi me qeverin — murmurojnë ata shtatë vetët.

— E, bash e ka rrokë skamja kët opozitën — vikati dëshprueshëm ministri i mbrendshëm.

Mbretnoi heshtja, nji heshtje e merzitshme, e mundimshme.

— Jeni me qeverin, — filloi zemrueshëm ministri i mbrendshëm… — Paj sikur të mos ishit me qeverin, as nuk do të ju kisha zgjedhë. Doni ndoshta tash që na ministrat ta luejmë rolin e opozitëve? Në zgjedhjet e ardhshme nuk keni me m’ardhë. Për ato tetë vende kam me e lejue popullin të zgjedhi vetë dhe do të kemi barem opozicionarë të vërtetë!

Tekembramja mbas nji spjegimi të gjatë dhe si i premtuen secilit diçka, pranuen dhe ata shtatë vetët që të marrin përsipër këto role të mundimshme. Dikujt i premtuen pozitë, dikujt fitim të madh, kur të kqyrish secili u shpërblye për shërbimet e mëdha që i banë qeveris, së cilës i binte për shtat që parlamenti, pak ose shum, të dukej i vërtetë.

Mbasi kjo punë u krye me faqe të bardhë dhe u shkapërcye pengesa ma e vështirë, zunë me i provue opozicionarët:

— Cili asht roli yt? — pyet të parin.

— Roli im asht që ta interpeloj qeverin pse shpenzohen pa bisht pa krye paret shtetnore.

— Çka ka me u përgjegjë qeverija?

— Qeverija ka me u përgjegjë se kjo bihet për shkak të mungesës së të hollave.

— Çka ke me thanë ti për këte?

— Unë kam me thanë për këte se jam plotsisht i kënaqun me përgjigjen e qeveris dhe u lutem dhetë deputetëve që të ma mbajnë krahun.

— Ulu! — tha kryetari i kënaqun.

— Cili asht roli yt? — e pyeti të dytin.

— Unë kam për detyrë ta interpeloj qeverin pse disa nëpunës kanë marrë pozita të mëdha pa rend dhe kanë nga disa rroga të mëdha dhe shum shtesa, kurse nëpunsit tjerë, ma t’aftë e ma të zotët gjinden në pozitë t’ulët dhe nuk gradohen tash sa vjet?

— Çka ka me u përgjegj qeverija?

— Ministrat për këte do të përgjigjen se kanë gradue pa rend vetëm ilakat e vet ma t’aferm dhe njerzit për të cilët janë interesue miqt e tyne të ngushtë dhe kurrkend tjetër.

— Çka ke me thanë ti për këte?

— Për këte kam me thanë se jam plotsisht i kënaqun me përgjigjen e qeveris.

Kryetari pyet të tretin se cili asht roli i tij.

— Unë kam për dëtyrë me sulmue qeverin në mënyrën ma të rreptë pse merr hua me kushte të pavolitshme, kur rrethanat financiare në vend janë edhe kështu të randa.

— Çka ka me përgjegjë qeverija?

— Qeverija ka me përgjegjë se ka nevojë për të holla.

— Çka ke me thanë ti për këte?

— Unë kam me thanë se jam plotsisht i bindun n’arsyena aq të forta dhe se jam i kënaqun prej përgjigjes.

— Çka ke ti — pyet të katërtin.

— Ta interpeloj ministrin e mbrojtjes pse rrin unshëm ushtrija.

— Çka ka me thane ai?

— Nuk ka çka me hangër.

— E ti?

— Jam plotsisht i kënaqun.

— Ulu!

Kështu i ndëgjoi edhe opozicionarët tjerë e mandej kaloi në shumicën e parlamentit.

Kush e ka mësue rolin e vet do të falënderohet, kurse ata që nuk e kanë mësue rolin, nuk guxojnë me ardhë në mbledhjen e parlamentit.

Për shkak të rrethanave jo të volitshme në vend, Përfaqsija popullore u detyrue që të marri në dorë zgjidhjen e çashtjeve ma të ngutshme. Qeverija gjithashtu e kuptoi drejt detyrën e vet dhe që të mos e humbi kohën me çashtje t’imta, e paraqiti menjiherë për vendim ligjin në lidhje me organizimin e flotës detare.

Kur ndjeva për këtë, e pyeta nji deputet:

— Ju keni shum anije detare, luftarake?

— Nuk kemi.

— Sa keni sosh gjithsejt?

— Tash për tash nuk kemi asnji.

— Unë u shastrisa prej çudis. Ai e venoroi këte e, edhe atij ajo gja iu duk e çuditshme.

— Pse po çuditeni për këte? — më pyeti.

— Po ndiej se keni pru ligjë per…

— Po — ma preu fjalën ai — e kemi pru ligjën në lidhje me organizimin e flotës; këjo gja ka me qenë e nevojshme, sepse deri sot nuk e kemi pasë at ligjë.

— A shtrihet Stradija deri në det?

— Tash për tash jo.

— Atëherë si ka me u zbatue ajo ligjë?

— Deputeti u qesh dhe shtoi:

— Vendi ynë, zotni, kufizohej dikur me dy detna dhe idealet e popuUit tonë janë që Stradija të jetë ajo që ka qenë. Na, siç shifni, punojmë për at punë.

— E, kjo asht diçka tjetër, — thashë si tue kërkue ndjesë. — tash po e kuptoj dhe mundem me thanë lirisht se Stradija me të vërtetë do të bahet e madhe dhe e fuqishme, derisa për te kujdeseni kaq sinqerisht dhe si duhet edhe derisa të ketë nji qeverim të mençëm dhe patriotik si tash.

(Faqja tjetër)